22/11/22018 12:00


Το toavriotisygeias.gr έθεσε 10 ερωτήματα για τη σκλήρυνση κατά πλακας στον Καθηγητή Νευρολογίας, Δ/ντή Ν/Κ Κλινικής του Πανεπιστημιακού Γενικού Νοσοκομείου Ιωαννίνων, Αθανάσιο Κυρίτση. Οι απαντήσεις είναι σε συνεργασία με την Βασιλική Κωσταδήμα, Δ/ντρια ΕΣΥ Νευρολογίας Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Ιωαννίνων.

Συνέντευξη: Δήμητρα Γιώτη

1. Κύριε Καθηγητά, τι ακριβώς είναι η Σκλήρυνση κατά Πλάκας (ΣκΠ) ή Πολλαπλή Σκλήρυνση; 

H Πολλαπλή Σκλήρυνση είναι χρόνια φλεγμονώδης απομυελινωτική νόσος του Κεντρικού Νευρικού Συστήματος (εγκέφαλος και Νωτιαίος Μυελός) αυτοάνοσης αρχής και ως τέτοια είναι απρόβλεπτη στην έναρξη και την πορεία της. Χαρακτηρίζεται σαν απομυελινωτική επειδή προσβάλλει άμεσα και εκτεταμένα τα έλυτρα μυελίνης των νευρικών ινών αλλά δεν φείδεται και των νευραξόνων, άλλοτε από την έναρξη και άλλοτε αργότερα και αυτή ακριβώς η καταστροφή οδηγεί στην αναπηρία. Χαρακτηριστικά συμπτώματά της είναι η θόλωση της όρασης, τα μουδιάσματα, η αδυναμία σε κάποιο άκρο και η αστάθεια.  Η εμφάνισή της εξαρτάται από περιβαλλοντικούς, γενετικούς και  ανοσολογικούς παράγοντες.

2. Ποιά άτομα είναι πιθανό να εμφανίσουν ΣκΠ;

Η σκλήρυνση κατά πλάκας σαν αυτοάνοση πάθηση έχει σαφή προτίμηση στις γυναίκες (όπως όλα τα αυτοάνοσα νοσήματα) και στους νεαρούς ενήλικες από 20 έως 35 ετών. Δεν αποκλείεται βέβαια να εμφανιστεί νωρίτερα, ακόμη και στην παιδική ηλικία καθώς και σε μεγαλύτερες ηλικίες μετά τα 50, ενδεχομένως με διαφορετικά κλινικά χαρακτηριστικά.

3. Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται αύξηση στη εμφάνιση της νόσου κυρίως  σε νεαρές ηλικίες. Υπάρχει κάποια εξήγηση γι’ αυτό;

Παρατηρείται πράγματι αύξηση της συχνότητας εμφάνισης της ΣΚΠ σε όλο τον κόσμο και αυτό γίνεται κυρίως σε βάρος των γυναικών. Ένα μέρος οφείλεται στην πρόοδο των διαγνωστικών μεθόδων που χρησιμοποιούνται ευρέως σήμερα, όπως η μαγνητική τομογραφία. Ωστόσο, η πραγματική αύξηση που παρατηρείται έχει να κάνει ενδεχομένως με τον τρόπο ζωής και πιστοποιεί ότι εκτός των γονιδίων και οι περιβαλλοντικοί  παράγοντες συνεισφέρουν κατά μεγάλο μέρος στην εμφάνισή της. Η παχυσαρκία-τόσο συχνή στην εποχή μας, τυχόν προηγηθείσα λοίμωξη από τον ιό Epstein Barr μετά την παιδική ηλικία, το κάπνισμα, η έλλειψη βιταμίνης D, το τραύμα και το stress φαίνεται να ευοδώνουν  την εμφάνισή της ΣΚΠ.

4. Σε επίπεδο πρόληψης μπορούμε να κάνουμε κάτι; Π.χ. άθληση, σωστή διατροφή;

Η υγιεινή διατροφή και η άσκηση βοηθούν όλους μας. Στην προκειμένη περίπτωση, έχει φανεί από μελέτες της παιδιατρικής ΣΚΠ ότι η παχυσαρκία που σχετίζεται με ανθυγιεινή διατροφή και έλλειψη άσκησης προδιαθέτουν στην εμφάνισή της. Ιδιαίτερα επιβαρυντική επίσης είναι η συνήθεια του καπνίσματος καθώς και η έλλειψη βιταμίνης D, γεγονός που καταρχήν διαπιστώθηκε στους ασθενείς της Βόρειας Ευρώπης και Αμερικής όπου η νόσος είναι πολύ συχνή.



5. Υπάρχει πλήρης ίαση της ΣκΠ;

Επί του παρόντος δεν υπάρχει πλήρης ίαση για την πολλαπλή σκλήρυνση. Ωστόσο οι νεότερες και περισσότερο δραστικές θεραπείες που τελευταία εμπλουτίζουν τη θεραπευτική μας φαρέτρα μπορούν να προσφέρουν επαρκή έλεγχο της φλεγμονώδους διαδικασίας για μακρά χρονικά διαστήματα εξασφαλίζοντας απουσία συμπτωμάτων και ποιότητα ζωής στους ασθενείς, ενώ παράλληλα υπόσχονται και δράση στην  εκφυλιστική παράμετρο.

6. Τα τελευταία χρόνια έχουμε νέα φάρμακα και θεραπείες για την αντιμετώπιση της νόσου.  Πρόκειται όντως για πολύ πιο εξελιγμένες θεραπευτικές επιλογές  σε σχέση με τα παλαιότερα φάρμακα;

Όλα τα φάρμακα που χρησιμοποιούνται στην πολλαπλή σκλήρυνση από το 1995 μέχρι σήμερα είναι καινοτόμα στο σχεδιασμό και στην εφαρμογή τους. Αλλά, την τελευταία δεκαετία, γνωρίσαμε πρωτοποριακά σκευάσματα που είτε χορηγούνται από του στόματος-οπότε είναι πολύ φιλικά για τον ασθενή και επιτρέπουν τη συμμόρφωσή του  είτε χορηγούνται ενδοφλεβίως σε συγκεκριμένα όχι συχνά χρονικά διαστήματα. Όλα αυτά τα φάρμακα είναι πολύ αποτελεσματικά και μερικά μάλιστα μπορεί να αλλάξουν πραγματικά τη νόσο μακροπρόθεσμα, αφού οδηγούν σε μια επανασύσταση του ανοσοποιητικού συστήματος που παύει να αναγνωρίζει ως «εχθρό» το Κεντρικό Νευρικό Σύστημα.

7. Kύριε Καθηγητά, πόσο ασφαλή είναι τα νέα φάρμακα για τη ΣκΠ; Αρκούν μόνο οι κλινικές δοκιμές για να πιστοποιήσουν την ασφάλεια ενός νέου φαρμακευτικού σκευάσματος;

Το θέμα της ασφάλειας είναι πολύ σημαντικό. Οι κλινικές δοκιμές που γίνονται σε μεγάλο αριθμό ασθενών μας πληροφορούν για τις πιο συχνές ανεπιθύμητες ενέργειες, αλλά έχουν το μειονέκτημα ότι αφορούν επιλεγμένους ασθενείς. Η χρήση των φαρμάκων στην καθημερινή κλινική πρακτική αυξάνει τη γνώση μας όσον αφορά την ασφάλειά τους και προσανατολίζει την έρευνα στην εδραίωση αλγορίθμων για την παρακολούθησή τους. Οι νεότερες θεραπείες ήδη έχουν χορηγηθεί σε αρκετά μεγάλο αριθμό ασθενών στον πραγματικό κόσμο, χωρίς να έχουν προκύψει απρόβλεπτες συνέπειες. Επιπλέον, κάποια από αυτά ή παρόμοιά τους έχουν χρησιμοποιηθεί από άλλες ιατρικές ειδικότητες με συγκεκριμένες παρενέργειες, γεγονός που αυξάνει την επαγρύπνηση και τη γνώση μας.

8. Το τελευταίο καιρό λόγω της δεινής οικονομικής κατάστασης που βιώνουμε και των μειωμένων πόρων για την Υγεία, γίνεται συνεχώς λόγος για το αυξημένο κόστος των καινοτόμων φαρμάκων (ΦΥΚ). Θα μας πείτε δύο λόγια για το κόστος των νέων θεραπειών της ΣκΠ; Τι καλύπτουν τα ασφαλιστικά ταμεία και ποιά η οικονομική συμμετοχή του ασθενούς;

Δυστυχώς η υπάρχουσα δεινή οικονομική κατάσταση του κράτους μας καθώς και το αυξημένο κόστος των καινοτόμων φαρμάκων δυσχεραίνει την πρόσβαση μερικών ασθενών στις νέες θεραπείες. Πάντως με τη νέα νομοθεσία τα ασφαλιστικά ταμεία καλύπτουν τα νέα φάρμακα για όλους τους ασθενείς και δεν υφίσταται οικονομική συμμετοχή του ασθενούς.

 

9. Κύριε Καθηγητά, είστε Δ/ντής της νευρολογικής Κλινικής  του  Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου Ιωαννίνων  εκτός  από  Καθηγητής  στο Ιατρικό Τμήμα του  Πανεπιστημίου Ιωαννίνων.  Μπορείτε να μας καταγράψετε τυχόν ελλείψεις και προβλήματα της Κλινικής;

Παρά την υπάρχουσα στη χώρα σοβαρή οικονομική κρίση, δεν έχουμε προς το παρόν σοβαρές ελλείψεις στο ιατρικό προσωπικό που θα μπορούσε να επηρεάσει δυσμενώς τη λειτουργία της κλινικής. Απεναντίας, έχουμε μία αξιόλογη συλλογή από ειδικούς ιατρούς σε διάφορες νευρολογικές παθήσεις που καθιστά την κλινική μας πόλο έλξης ασθενών από όλα σχεδόν τα διαμερίσματα της Ελλάδας. Π.χ. έχουμε εθνικά και διεθνώς αναγνωρισμένους ιατρούς για κινητικές παθήσεις και νόσο του Πάρκινσον, πολλαπλή σκλήρυνση, αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια, όγκους του νευρικού συστήματος, επιληψία και νευρομυικές παθήσεις. Επίσης, λόγω της καλά οργανωμένης κλινικής μας έχουμε μεγάλη ζήτηση για εκπαίδευση ειδικευομένων ιατρών. Ένα υπάρχον πρόβλημα που προσπαθεί τώρα να επιλύσει η Διοίκηση του Νοσοκομείου μας είναι η οριακή κάλυψη από νοσηλευτικό προσωπικό της κλινικής μας. Προβλήματα στην έγκαιρη προμήθεια ορισμένων φαρμάκων υπάρχουν κυρίως διότι δεχόμαστε ένα αρκετά μεγάλο αριθμό ασθενών στη κλινική μας από άλλες πόλεις ή υγειονομικές περιφέρειες. ¨Ένα τέτοιο πρόβλημα θα μπορούσε να επιλυθεί με τη γρήγορη μεταφορά τέτοιων φαρμάκων από το ένα νοσοκομείο που δεν τα έχει άμεση ανάγκη σε άλλο που τα χρειάζεται αλλά αυτή η διαδικασία φαίνεται να είναι ακόμη περίπλοκη. Άλλο πρόβλημα που υπάρχει είναι η αδυναμία ορισμένων τμημάτων του νοσοκομείου μας να εκτελέσει γρήγορα ορισμένες απαιτούμενες απεικονιστικές εξετάσεις, λόγω έλλειψης αρκετών τεχνολόγων, με αποτέλεσμα να καθυστερεί η ακριβής διάγνωση και αντιμετώπιση των ασθενών.

 

10. Θέλετε να μας περιγράψετε συνοπτικά τις δράσεις και τους στόχους της Κλινικής;

Οι δράσεις της κλινικής εν συντομία περιλαμβάνουν διάγνωση και αντιμετώπιση ενός μεγάλου αριθμού οξέων αλλά και χρόνιων παθήσεων του κεντρικού και περιφερικού νευρικού συστήματος, όπως οξέα εγκεφαλικά επεισόδια, υδροκέφαλο, λοιμώξεις του νευρικού συστήματος (μηνιγγίτιδες, εγκεφαλίτιδες, εγκεφαλικά αποστήματα), κακοήθειες του νευρικού συστήματος, διαταραχές της κινητικότητας και ισορροπίας, επιληψία, αναπτυξιακές διαταραχές, σκλήρυνση κατά πλάκας χρόνια σύνδρομα πόνου, ημικρανίες κ.α.

Οι στόχοι της κλινικής μας είναι η συστηματοποίηση μερικών εκ των σημαντικότερων νοσημάτων και δημιουργία «Μονάδων άμεσης δράσης» κατά κάποιο τρόπο για την αποτελεσματικότερη αντιμετώπισή τους. Συγκεκριμένα είμαστε στο στάδιο δημιουργίας 4 μονάδων:

Α) Μονάδα οξέων ισχαιμικών εγκεφαλικών επεισοδίων μέσα σε ειδικό θάλαμο της κλινικής όπου θα διενεργούνται θεραπευτικές θρομβολύσεις (τις οποίες τώρα διενεργούμε στη Μονάδα Εντατικής Θεραπείας, αν υπάρχει άδεια κλίνη) για αντιμετώπιση και δυνητική αναστροφή της παράλυσης των ασθενών  με οξύ ισχαιμικό εγκεφαλικό επεισόδιο, όταν η θεραπευτική επέμβαση  γίνεται εντός 4 ωρών από την εμφάνιση των συμπτωμάτων.

Β) Μονάδα ολοκληρωμένης φροντίδας ασθενών με πολλαπλή σκλήρυνση, η οποία θα περιλαμβάνει άμεση συνεργασία νευρολόγου, ψυχολόγου, οφθαλμιάτρου, ουρολόγου, φυσιοθεραπευτή κ.α. για την αντιμετώπιση των σύνθετων προβλημάτων αυτών των ασθενών.

Γ) Μονάδα αντιμετώπισης κινητικών παθήσεων και νόσου Πάρκινσον, με συνεργασία νευρολόγου, νευροχειρουργού, πυρηνικού ιατρού,  γαστρεντερολόγου και φυσιοθεραπευτή για εφαρμογή όλων των νέων διεθνών θεραπευτικών μεθόδων. Όλες  οι ανωτέρω μέθοδοι εφαρμόζονται και τώρα στην κλινική μας αλλά με τη δημιουργία ειδικής μονάδας θα συστηματοποιηθούν καλύτερα.

Δ) Μονάδα μελέτης επιληψίας με δυνατότητα μακροχρόνιας παρακολούθησης και καταγραφής ασθενών με πιθανές επιληπτικές κρίσεις λαμβάνοντας συγχρόνως video και ηλεκτροεγκεφαλογραφήματος.

Σημειωτέον ότι η τωρινή Διοίκηση του Νοσοκομείου συμμετέχει και μας υποστηρίζει σε όλες αυτές τις νέες δραστηριότητες της κλινικής μας.

 

 

 

  • Show Comments

Your email address will not be published. Required fields are marked *

comment *

  • name *

  • email *

  • website *

Ads