20/2/2018 13:41

Γράφει για το avriotisygeias.gr η Χαρίκλεια Λούπα, Παθολόγος με εξειδίκευση στο διαβήτη – Λοιμωξιολόγος,Υπεύθυνη Ιατρείου Διαβητικού Ποδιού «Δημήτρης Βογιατζόγλου» ΓΝ «Αμαλία Φλέμιγκ».

Στον Ελληνικό χώρο, όλες οι μελέτες αποδεικνύουν αύξηση του επιπολασμού του σακχαρώδους διαβήτου. Στην περιφέρεια Αττικής, ο επιπολασμός αυξήθηκε από 2,4% το 1974 σε 11,6% το 2006. Στον αγροτικό πληθυσμό, που παλαιότερα ο επιπολασμός ήταν σχεδόν αμελητέος (1,5% την περίοδο 1988-1993), αυξήθηκε δραματικά (περίπου 11,7% το 2003-2005), για να εξισωθεί με τον αστικό πληθυσμό. Βάσει του υπολογισθέντος επιπολασμού, με αναγωγή στον πληθυσμό της Ελλάδας, υπολογίστηκε ότι ο αριθμός των ατόμων με διαβήτη ήταν περίπου 250.000 το 1974 και περίπου 800.000 το 2006, δηλαδή υπερτριπλασιάστηκε σε διάστημα 30 ετών. Με τα δεδομένα της Eurostat, την 1η Ιανουαρίου 2017 ο πληθυσμός της Ελλάδας ήταν 10.757.300. Πολλαπλασιάζοντας τον αριθμό του ελληνικού πληθυσμού με τα ποσοστά άνω των 11% που έχουμε από το 2006, ο αριθμός των διαβητικών ατόμων για το 2017 υπολογίζεται σε περίπου 1.184.000 άτομα.

Αίτιο της αύξησης αυτής η αλλαγή τρόπου ζωής, με μείωση της φυσικής δραστηριότητας, κακή διατροφή και συνεπακόλουθη παχυσαρκία.

Είναι γνωστό σε όλους ότι ο διαβήτης αποτελεί ύπουλη χρονία νόσο, με επιπλοκές τόσο από τα μικρά αγγεία (διαταραχές όρασης – νεφρών – νεύρων), όσο και από τα μεγάλα αγγεία (εγκεφαλικά επεισόδια – έμφραγμα μυοκαρδίου – αρτηριοπάθεια κάτω άκρων). Σε μεγάλες διεθνείς μελέτες (μεταξύ των οποίων η αμερικανική DCCT και η βρεττανική UKPDS) έχει βρεθεί ότι η καλή ρύθμιση του σακχάρου προλαμβάνει σε μεγάλο ποσοστό την εμφάνιση των επιπλοκών αυτών. Συνεπώς, η όσο το δυνατόν πιό έγκαιρη διάγνωση του σακχαρώδους διαβήτη είναι πάρα πολύ σημαντική, καθόσον ο διαβήτης τύπου 2 είναι δυνατόν να υπάρχει γιά μεγάλο χρονικό διάστημα χωρίς να γίνει αντιληπτός, ενώ η σιωπηλή βλαπτική του επίδραση στα αγγεία προχωρεί.

Ειδικότερα, όσον αφορά στα κάτω άκρα:

Τα 2/3 των ακρωτηριασμών των ποδιών που δεν οφείλονται σε τραυματισμό γίνονται σε διαβητικά άτομα, και στις περισσότερες περιπτώσεις προηγείται εμφάνιση έλκους στο πόδι. Από μελέτες στη Βόρειο Ελλάδα φαίνεται ότι περίπου 5 στους 100 διαβητικούς ασθενείς (4,75%) θα παρουσιάσουν κάποια στιγμή έλκος στο πόδι και περισσότεροι από 1 στους 100 διαβητικούς ασθενείς θα χάσουν κάποιο τμήμα ή και ολόκληρο το πόδι (επιπολασμός των ακρωτηριασμών στην Ελλάδα 12.5 /1000 διαβητικούς ασθενείς). Αποτελεί συνεπώς προτεραιότητα η στελέχωση ειδικών ιατρείων φροντίδας διαβητικού ποδιού στη χώρα μας.

Τα άτομα με διαβήτη πρέπει να φροντίζουν τα πόδια τους καθόσον, λόγω της νευροπάθειας που υπάρχει στο διαβήτη, μπορεί να μην καταλάβουν ότι τα έχουν τραυματίσει, και δυστυχώς η επούλωση στο διαβήτη είναι πολύ πιο δύσκολη.

Οι λοιμώξεις του ποδιού είναι συχνές σε άτομα με διαβήτη, και μάλιστα αποτελούν μέρος μιάς οντότητας που αναφέρεται σαν «διαβητικό πόδι». Ξεκινούν από ένα έλκος που οφείλεται στην διαβητική νευροπάθεια και την διαβητική αρτηριοπάθεια. Το έλκος μολύνεται και αν δεν προσεχθεί μπορεί να ακολουθήσει ακρωτηριασμός. Για αυτό τα άτομα με διαβήτη οφείλουν να προσέχουν ιδιαιτέρως τα πόδια τους, και για κάθε πρόβλημα να απευθύνονται στον ιατρό.

Κατωτέρω παρατίθενται και αναλύονται συμβουλές για την προσοχή των ποδών ατόμων με σακχαρώδη διαβήτη, όπως αυτές είναι καταγεγραμμένες σε έντυπο του ιατρείου μας.

ΔΕΚΑΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΤΩΝ ΠΟΔΙΩΝ

ΠΟΥ ΑΠΕΥΘΥΝΕΤΑΙ ΣΕ ΔΙΑΒΗΤΙΚΑ ΑΤΟΜΑ

  1. Ελέγχετε τα πόδια σας ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΑ (γιά κοκκινίλες, τραυματισμούς), με την βοήθεια καθρέφτη για τα πέλματα αν χρειάζεται ή με τη βοήθεια κάποιου ατόμου από το περιβάλλον σας.

Επειδή όλα ξεκινούν από μια πληγή στο πόδι που γίνεται λόγω της διαβητικής νευροπάθειας (δεν καταλαβαίνει κανείς τον πόνο, το κάψιμο και άλλα βλαβερά ερεθίσματα) ή της αρτηριοπάθειας, δεν πρέπει κανείς να το ριψοκινδυνεύει. Με τον έλεγχο μπορεί να ανακαλύψει κάποιος μια βλάβη που δεν την έχει αντιληφθεί όταν έγινε. Εάν υπάρχουν προβλήματα κινητικότητας (δεν μπορεί το άτομο να σηκώσει τα πόδια αρκετά), ο καθρέφτης θα βοηθήσει. Επίσης, σε περίπτωση προβλημάτων όρασης, θα βοηθήσει κάποιο πρόσωπο του περιβάλλοντος.

  1. Κόβετε τα νύχια σας προσεκτικά και ΙΣΙΑ στις γωνίες.

Το βαθύ κόψιμο, ιδίως στις γωνίες, δημιουργεί τραυματισμούς. Από εκεί μπορεί να εισέλθουν τα μικρόβια που κατοικούν στο δέρμα μας και να δημιουργήσουν παρωνυχία.

  1. Χρησιμοποιείτε ενυδατική κρέμα (αλλά ΟΧΙ ανάμεσα στα δάχτυλα).

Η ξηρότητα του δέρματος προδιαθέτει σε «σκασίματα» (πληγές), τα οποία μπορεί να επιμολυνθούν από τα εκατομμύρια μικρόβια που ζούν επάνω στο δέρμα μας. Η ενυδατική κρέμα προστατεύει. Όμως, αν την βάλουμε ανάμεσα στα δάκτυλα, δημιουργείται υγρασία που ευνοεί την ανάπτυξη μυκήτων.

  1. Μην κόβετε ΠΟΤΕ τους κάλους. Μη χρησιμοποιείτε χημικές ουσίες (ακόμα και άν συνιστώνται γιά τους κάλους) ή μεταλλικά αντικείμενα (μόνον φυσική ελαφρόπετρα στην ανάγκη)

Κίνδυνος τραυματισμού λόγω έλλειψης αισθήματος πόνου. Κίνδυνος χημικού εγκαύματος. Τα περισσότερα προϊόντα για κάλους γράφουν «Να μη χρησιμοποιούνται από διαβητικά άτομα». Όμως, ακόμη και αν δεν το γράφουν, απαγορεύονται.

  1. Μην μουλιάζετε τα πόδια σας – όχι ποδόλουτρα!

Στο μουλιασμένο δέρμα του ποδιού δημιουργούνται πιο εύκολα σκισίματα (πληγές). Επίσης, κάποια μικρόβια, όπως η ψευδομονάδα, αγαπούν τα νερά.

  1. Αποφεύγετε θερμοφόρες και σχετικές ηλεκτρικές συσκευές στα πόδια. Μην πλησιάζετε πολύ θερμαντικές πηγές (π.χ. σόμπες, τζάκι). Το ζεστό νερό στο μπάνιο να το δοκιμάζετε ΠΡΩΤΑ με το χέρι.

Διαβητική νευροπάθεια. Μπορεί το άτομο να πάθει έγκαυμα από υπερβολική θερμότητα, που δεν είναι σε θέση να την καταλάβει και να προφυλαχθεί. Τα χέρια είναι πιο ασφαλή για δοκιμή, γιατί δεν εμφανίζουν συχνά περιφερική νευροπάθεια.

  1. Μη βαδίζετε ΠΟΤΕ ξυπόλητοι (ούτε στην παραλία!). Μη φοράτε ποτέ παπούτσια χωρίς κάλτσες.

Λόγω της διαβητικής νευροπάθειας, το άτομο δεν έχει αίσθηση του πόνου, και μπορεί να πατήσει κάποιο επικίνδυνο αντικείμενο (γυαλί, καρφί), χωρίς να πονέσει για να το καταλάβει. Στην παραλία δυνατόν η άμμος να είναι καυτή και να προκαλέσει έγκαυμα. Οι κάλτσες δίνουν ένα βαθμό προστασίας.

  1. Φορέστε άνετα παπούτσια (αθλητικά κατά προτίμηση) με βαμβακερές κάλτσες (άσπρες). Τα καινούργια παπούτσια να τα φοράτε λίγο-λίγο γιά να τα συνηθίσετε.

Τα αθλητικά παπούτσια είναι μελετημένα για να προστατεύουν τα πόδια. Οι βαμβακερές κάλτσες απορροφούν τον ιδρώτα και την υγρασία, ενώ οι νάϋλον εμποδίζουν το πόδι να αναπνέει. Το άσπρο χρώμα επιτρέπει να φανεί πιο εύκολα το αίμα από κάποιον τραυματισμό. Τα καινούργια παπούτσια δεν θα φορεθούν ποτέ πολλές ώρες από την αρχή, γιατί λόγω της νευροπάθειας δεν θα γίνει αντιληπτό ότι το άτομο το «χτύπησε» το παπούτσι να το βγάλει. Η αγγλοσαξονική έκφραση «my feet are killing me» που λέγεται όταν κάποιος υποφέρει από πόνο από μη άνετα παπούτσια, δεν ισχύει σε άτομα με διαβήτη.

  1. Ελέγχετε το εσωτερικό των παπουτσιών (με τα μάτια και ΜΕ ΤΟ ΧΕΡΙ ΣΑΣ) καθημερινά πριν τα φορέσετε.

Πάλι η νευροπάθεια. Υπάρχει περίπτωση να έχει πέσει αντικείμενο στο παπούτσι (χάπι, νόμισμα) ή να προεξέχει κάποιο καρφάκι και το διαβητικό άτομο να μην αισθανθεί την παρουσία του.

  1. Γιά οποιοδήποτε πρόβλημα επικοινωνήστε ΑΜΕΣΑ με το γιατρό.

Επειδή η πλειοψηφία των ακρωτηριασμών που δεν οφείλονται σε τροχαία ή άλλα ατυχήματα γίνονται σε διαβητικά άτομα, και επειδή όλα ξεκινούν από μια πληγή στο πόδι, δεν πρέπει κανείς να το ριψοκινδυνεύει. Όταν ένα άτομο με διαβήτη παρατηρήσει κάτι περίεργο στα πόδια του (κοκκίνισμα, πληγή, φουσκάλα, κτλ), πρέπει να απευθυνθεί αμέσως στο γιατρό του.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

  1. Λούπα Χ. Η επιδημιολογική εξέλιξη του σακχαρώδους διαβήτη στην Ελλάδα. Ιατρική 2017 (υπό δημοσίευση)

  2. Λούπα Χ, Δώνου Α. Απλές, καθημερινές συμβουλές για τα άτομα με διαβήτη. Αθήνα 2011 (διατίθεται από το Ιατρείο Διαβητικού Ποδιού «Δημήτρης Βογιατζόγλου» της νοσοκομειακής μονάδας Αμαλία Φλέμιγκ)

  • Show Comments

Your email address will not be published. Required fields are marked *

comment *

  • name *

  • email *

  • website *

Ads