Μέχρι και ο Θεός χρειάστηκε μια έβδομη ημέρα για να ξεκουραστεί μετά τη Δημιουργία. Ακόμη και όσοι δεν πιστεύουν στον Θεό ή πιστεύουν αλλά αμφισβητούν την θεολογική άποψη για την δημιουργία και ασπάζονται το Big Bang, δεν θα αμφισβητήσουν εύκολα την απλή αλήθεια της παραπάνω πρότασης. Όλοι χρειαζόμαστε ξεκούραση. Και ο καλός ύπνος είναι η καλύτερη.

Ο ύπνος είναι ιδιαίτερα σημαντικός για την υγεία και άρα για τη ζωή μας. Κι όμως μέχρι πρόσφατα υπήρξε πρακτικά απαξιωμένος – κι όχι απαραίτητα κατ’ επιλογήν – είτε γιατί γίνεται θυσία στον βωμό της παραγωγικότητας, είτε γιατί δεν δίνεται η δέουσα προσοχή στα πρόβλημα ύπνου. Αλλά ακόμη και η ίδια η ιατρική επιστήμη παρέβλεπε τον σημαντικό αυτό τομέα της υγείας. 

Στις ιατρικές σχολές τα ζητήματα του ύπνου καλύπτονταν με έναν συνοπτικό τρόπο και αφορούσαν σημαντικές διαταραχές, όπως η ναρκοληψία – μια διαταραχή μη ελεγχόμενης υπνηλίας που εκδηλώνει και επεισόδια καταπληξίας. Ο συνηθισμένος ύπνος όμως δεν ήταν ένα θέμα που απασχολούσε την επιστήμη. Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια, οι απόψεις του ιατρικού κόσμου για τον ύπνο έχουν αλλάξει άρδην. 

Η επιστήμη του ύπνου 

Υπάρχει πλέον ένα πεδίο της επιστήμης του ύπνου αποκλειστικά αφιερωμένο στη βιολογία της ανάπαυσης. Η ιατρική του ύπνου έχει γίνει ειδικότητα, με προγράμματα εκπαίδευσης και κλινικές που ασχολούνται με τη φροντίδα όσων πάσχουν από διαταραχές ύπνου. Και οι διαταραχές αυτές δεν είναι καθόλου σπάνιες, καθώς βασανίζουν πάνω από το 1/3 του πληθυσμού. Στον τομέα της εργασίας, η στέρηση του ύπνου έχει ως αποτέλεσμα τραυματισμούς και μειωμένη παραγωγικότητα, η οποία – μεταξύ άλλων κοστίζει – δισεκατομμύρια. Παράλληλα περίπου ένα 20% του ετήσιου συνόλου των τροχαίων, μπορούν να αποδοθούν σε κουρασμένους οδηγούς. Επομένως η έλλειψη ύπνου προκαλεί χιλιάδες θανάτους και τραυματισμούς κάθε χρόνο. 

Τα νούμερα αυτά, φυσικά δεν έχουν ξεφύγει της προσοχής του επιχειρηματικού κόσμου, όπως αναφέρει το New Yorker. Πλέον υπάρχει μια ευημερούσα βιομηχανία ύπνου.

Μεγάλες φαρμακευτικές εταιρίες πλασάρουν σχετικές φαρμακευτικές ουσίες, ενώ πληθώρα επιχειρηματιών επινοούν ένα σωρό παράξενα gadgets που υποτίθεται ότι βοηθούν για έναν καλύτερο και πιο υγιή ύπνο. Από «έξυπνες πιτζάμες», «έξυπνα μαξιλάρια», αισθητήρες και ρυθμιστές αναπνοής μετά μουσικής, ακουστικά με «νευροακουστικούς ήχους» και για όσους μπορούν να διαθέσουν 3.000 δολάρια, υπάρχει μια μαγνητική κορνίζα, που περιβάλλει το σώμα στα υποτιθέμενα ηλεκτρομαγνητικά πεδία αποκατάστασης.

Ο ύπνος, σύμφωνα με τους Times, είναι ένα νέο σύμβολοΈνα σημάδι ευημερίας και ελέγχου στον σημερινό ξέφρενο κόσμο. Σαν μια επιβεβαίωση για τη σημασία της επιστήμης του ύπνου, το φετινό βραβείο Νόμπελ Ιατρικής δόθηκε σε τρεις ερευνητές που αποκρυπτογράφησαν τα γονίδια που είναι υπεύθυνα για τη ρύθμιση του κιρκάδιου ρυθμού μας. Είναι ο ρυθμός ύπνου – εγρήγορσης. 

Σήμερα γνωρίζουμε σε επίπεδο επιστήμης περισσότερα πράγματα για τον ύπνο παρά ποτέ.

Ωστόσο, παραμένει ένα από τα πιο αινιγματικά φαινόμενα στην καθημερινότητά μας. «Γιατί όλες οι μορφές ζωής, από τα φυτά, τα έντομα, τα θαλάσσια πλάσματα, τα αμφίβια, τα πτηνά, τα θηλαστικά, χρειάζονται ανάπαυση ή ύπνο;», αναρωτιέται ο Μέιρ Κρίγκερ στο βιβλίο του «Το μυστήριο του Ύπνου». 

Ο Κρίγκερ καθηγητής στην Ιατρική Σχολή του Γέιλ, είναι ειδικός στην Ιατρική του Ύπνου κι έχει κουράρει πάνω από τριάντα χιλιάδες ασθενείς κατά τη διάρκεια της σταδιοδρομίας του που μετρά σαράντα χρόνια. Αν και ειδήμων, ο ίδιος γράφει στο βιβλίο του: «Κανείς δεν μπόρεσε ποτέ να πει με βεβαιότητα γιατί όλες οι μορφές ζωής χρειάζονται ύπνο». 

Ο Μέιν Κρίγκερ από τη δεκαετία του 1970 ασχολείται με την άπνοια ύπνου κατά την οποία παρατηρείται διακοπή εισόδου του αέρα στους πνεύμονες. Η άπνοια μπορεί ακόμη και να οδηγήσει σε καρδιακή προσβολή ή εγκεφαλικό επεισόδιο από το μειωμένο οξυγόνο που προσλαμβάνει το άτομο ενώ κοιμάται.

Ο επιστήμονας γράφει ότι υπάρχουν περιγραφές της άπνοιας ύπνου στον Ντίκενς αλλά ακόμη και παλαιότερα: Ο Διονύσιος, τύραννος που κυβέρνησε το Κρητικό βασίλειο της Ηράκλειας τον 4ο αι. π.χ., ήταν υπέρβαρος. Επειδή όλοι την ώρα αποκοιμιόταν είχε προσλάβει ανθρώπους ειδικά για να τον τσιμπούν με μακριές, λεπτές βελόνες, πιθανότατα για τον αναγκάζουν να αναπνέει. Η άπνοια ύπνου κάποτε θεωρούνταν σπάνια, αλλά πλέον, που υπάρχουν εξελιγμένα διαγνωστικά εργαλεία για την μέτρηση της αναπνοής και των μυϊκών συστολών, είναι γνωστό ότι περίπου το 2-3% του πληθυσμού πάσχει από αυτή. Αυτό την καθιστά διαδεδομένη. Επιπλέον, δεν είναι όλοι οι πάσχοντες παχύσαρκοι. 

Οι μελέτες για την άπνοια έδειξαν ότι πρόκειται για μια πάθηση που βλάπτει τα ζωτικά όργανα κι αυτό έγινε ο καταλύτης για την σοβαρή θεώρηση του ύπνου στην ιατρική. Όταν αποδείχτηκε ότι ορισμένες καταστάσεις που συνδέονται με διαταραγμένο ύπνο θα μπορούσαν να έχουν κακές κλινικές συνέπειες, κατέστη σαφές ότι ο ύπνος ήταν ένας κρίσιμος παράγοντας για τη διατήρηση της καλής υγείας. Επιπλέον, οι μελέτες στα εργαστήρια έφεραν στο φως στοιχεία για το πώς άλλες διαταραχές θα μπορούσαν να διαταράξουν τον ύπνο, για παράδειγμα η νόσος του Πάρκινσον, η οισοφαγική παλινδρόμηση, η ορμονική δυσλειτουργία του θυρεοειδούς και τα εγκεφαλικά τραύματα. Παλαιότερα οι γιατροί απέδιδαν τον λίγο ύπνο κατά τη διάρκεια της νύχτας στο άγχος και την υπνηλία κατά τη διάρκεια της ημέρας στην τεμπελιά ή την έλλειψη κινήτρων. Τώρα πια τις βλέπουν ως συνθήκες άξιες διάγνωσης και θεραπείας. 

  • Show Comments

Your email address will not be published. Required fields are marked *

comment *

  • name *

  • email *

  • website *

Ads